حسن مرسلوند
107
زندگينامه رجال و مشاهير ايران ( فارسي )
سهيلى در اين گزارش ، نامههاى متبادله بين دولت ايران و نمايندگان سياسى انگليس و شوروى در ايران را به سمع نمايندگان مجلس رساند 29 و پس از آن فروغى طى نطق كوتاهى گفت : « بنده و همكاران بنده به خوبى مىدانيم و مىفهميم كه آقايان نمايندگان محترم از اين پيش آمد اسفانگيز چقدر قلوبشان متأثر و متألم است . آقايان نمايندگان كه به جاى خود ، يقين است كه همهء افراد ايرانى از اين وقايع قلبشان مجروح شده . دنيا در يك آتش عجيبى مىسوزد . اكثر ملل و دول گرفتار هنگامهء مصيبتها و كشتارها و خسارات مالى و جانى فراوان و فوقالعاده هستند . ما از دو سال پيش كه جنگ شروع شد هميشه دعا مىكرديم و آرزومند بوديم كه دامنهء اين آتشسوزى زياد وسعت پيدا نكند . حتى الامكان كمتر ملل و بندگان خدا گرفتار اين مصيبت شوند . ضمنا ما هم محفوظ بمانيم . معلوم مىشود تقدير اينطور بوده است كه آتش جهانسوز باشد و ما هم بر كنار نمانيم . حالا چيزى كه بنده مىخواهم عرض كنم برحسب مقررات و ترتيب حكومت پارلمانى هر هيئت دولتى مكلف است به اينكه احساسات نمايندگان ملت را نسبت به خوش و عملياتش بداند . اظهار اين احساسات وجه ديگرى ندارد جز اينكه رأى بدهند . بنابراين تقاضا خواهم كرد كه هريك رأى احساسات خودشان را نسبت به دولت اظهار دارند . البتّه اين رأى يا رأى عدم اعتماد است يا اعتماد . اگر رأى عدم اعتماد داديد مطلب معلوم است و توضيح لازم ندارد . آنكه بنده مىخواهم خاطر همه را متوجه كنم اين است كه اگر بنا را بر رأى اعتماد گذاشتيد ، البتّه نه آقايان نمايندگان با اين نيت اين رأى را خواهند داد و نه ما و نه هيچكس ديگر نبايد اين رأى را اينطور تفسير كند كه آقايان نمايندگان از اين پيش آمد ناخشنود هستيد . مسلّم است كه هيچ ايرانى چنين رأيى نمىتواند بدهد . البتّه اينطور نيست . فقط معنى آن اين است كه نمايندگان اظهار خواهند كرد دولت حاضر در اقدامات خودش به خطا نرفته است و آقايان نمايندگان موافقت دارند كه اين هيئت دولت با مساعدت ايشان اقدامات و انجام وظايف خودشان را مداومت دهند . اين است عرايض بنده . به اين دليل است كه عرض مىكنم ميل دارم مجلس شوراى ملى احساسات خودش را ابراز و اظهار دارد . » پس از رأى اعتماد مجلس به دولت فروغى و استعفاى رضا شاه در 25 شهريور 1320 و